Dünya Uyuşturucu Pazarı - Fiyatlar

189 bin hektara 7700 ton haşhaş ekildi


Uyuşturucu görüntülerini, en çok narkotik operasyonlarında “imha edilmek üzere müsadere edilmiş” poşet ve balyalar halinde izleriz.
Ne, seçilip bize sunulanın çerçevesi, ne de gündelik yaşam pratiğimiz fazlasını merak etmeye izin verir.
Bu sebeple, 19 yaşındaki bir genç kızın –değerli bir eylem izlenimi verdiği için yanlış kullanılan- “altın vuruş” ile tamamladığı bir hayatın, Hilman eyaletindeki çiftçilerin hayatını kazandığı sağladığı zırai bir faaliyetle başladığını göremeyiz.
2009 Yılı UNDOC (BM Uyuşturucu ve Suçla Mücadele Ofisi) Raporu, uyuşturucu ekonomisinin ilk durağı olan haşhaş ekimi konusunda, bilinen olguları güncelleyen veriler sağlıyor:
Esrar, marihuana, morfin ve eroinin temel ürünü olan haşhaşta, dünya piyasasını Afganistan belirliyor: (Bizse, Afganistan’ın adını en çok, Amerika’nın “istikrar” sağlama amaçlı “askeri operasyonlarıyla” duyarız...)
Afganistan, dünya ölçeğindeki afyon üretiminin yüzde 93’ünü, ülke güneyindeki Hilman eyaleti ise bu oranın üçte ikisini tek başına gerçekleştiriyor.
(Sahi, bir istikrar olduğu kesin...)
Üretim rekorunu elinde tutan Afganistan’ı; Myanmar ve Laos izliyor.
Geçen yıl, toplam 189 bin hektar alana haşhaş ekildi.
Üretimin, miktar karşılığı ise 7700 ton...
Afganistan’ın istatistik düzeni, dünya sistemine entegre olmadığı için, bu tahminler, uydu fotoğraflarından sağlanan görüntülerle oluşturuluyor.
2008’de ekilen 7700 ton haşhaşın, yüzde 60’ı, yani yaklaşık 4200 tonluk kısmı, dünya uyuşturucu trafiğinin ilk durağı olan Afganistan’da eroin ve morfine dönüştürülmüş .
Afganistan, afyondan üretilen morfin ve eroinin 630 tonunu ise ihraç etmiş...
Tarla çıkış fiyatları” 75 dolar ile 600 dolar arasında değişiyor

Uyuşturucu piyasasında, fiyatların belirlendiği ilk aşama, “tarla çıkış fiyatları”...
Dünya uyuşturucu pazarını belirleyen Afganistan ile Myanmar’ın her ikisinde de “tarla çıkış fiyatları”nın seyri, raporda şöyle aktarılıyor:

“2004’de her iki ülkede de ‘kuru afyon”un kilo başına fiyatı 150 dolar’dı. Bu fiyat, Myanmar’da ikiye katlarak 300 dolara yükselmesine rağmen, Afganistan’da ise aşağı yukarı yarıya indi. Afganistan’da Taliban’ın 2001’deki afyon yasağından önceki üretim ortalaması, yıllık 3 bin tondu. 2002’den bu yana afyon üretimi Afganistan’da her yıl biraz daha yükselerek, ortalama 5300 tona ulaşırken; Myanmar’da 1400 tondan 500 tona düştü. Üretim düşüşüyle birlikte, Myanmar’daki afyon fiyatları dikkat çekecek ölçüde artıyor.

Her iki durumda da üretim alanlarındaki fiyatları açıklayan güç, arz ve talep koşullarıdır. Ancak, illegal piyasanın, yasal piyasayla aynı davranış biçimlerine ihtiyaç duymadığını da not etmek gerekiyor.”

Asya ile karşılaştırıldığında Kolombiya’da afyonun tarla çıkış fiyatları daha yüksek. Kolombiya’da afyonun tarla çıkış fiyatı, kilo başına 318 dolarken, bu tutar “kuru afyon”da 600 dolara yükseliyor.

873 adet kaçak uyuşturucu laboratuvarı faal

Tarımsal bir ürün olan haşhaşın, hayat karartan “madde”lere dönüşmesi, “kaçak laboratuvarlarda” işlenmesiyle mümkün oluyor. 2007 kayıtlarına göre, dünyada 638 adet kaçak afyon laboratuvarı faaliyet gösterirken, son verilere göre, ciddi bir artış göstererek 873’e yükseldi.
Bu kirli alandaki rekoru elinde tutan ülke, 547 laboratuvar ile Rusya.

Rusya’daki kaçak laboratuvarların 187’sinde eroin imal ediliyor.
Afyon işleme laboratuvarları Afganistan’da 57 (eroin), Avustralya’da 9, Çin’de 9, Myanmar’da 8, Meksika’da 4, Kolombiya’da 2, Almanya ve Hindistan’da 1 olarak kayıtlara geçmiş. Moldova’daki laboratuvarlar Rusya ve Ukrayna’da ekilmiş afyonun samanından asetilad afyona dönüşme eğilimde. En çok laboratuvar sayısı 374 ile burada.
Pendik ve Tuzla operasyonu Rapor’u doğruluyor
Türkiye, Dünya Uyuşturucu Raporu’nda, “kaçak laboratuvar” bulunan ülkeler arasında yer almıyordu.

İstanbul Valisi Muammer Güler’in son açıklamasında sözettiği Tuzla ve Pendik'te baskın düzenlenenen ve sentetik uyuşturucu üreten üç imalathane, muhtemelen bir sonraki uluslararası raporda kayıtlara girecektir...
UNDOC Raporu’nda “amfetamin tipi uyarıcılar” (ATS) konusundaki şu saptama, bugünlerde daha çok önem taşıyor:

“ Dünyanın hemen her ülkesinde üretilebilen ATS’ler, diğer uyuşturucu tiplerine göre daha düşük maliyetlidir. Resmi kayıtlara göre 60’ın üzerindeki ülkede üretilen ATS miktarı, 2007 verilerine göre 230 ile 640 ton civarındadır.

ATS üretim alanları, gelişmiş ülkelerden giderek gelişmekte olan ülkelere doğru yönelmektedir. Bu da organize suç örgütlerinin, bu alandaki zayıf ülkeleri tercih ettiğini kanıtlıyor.”

Raporda sözü edilen “gelişmekte olan ülkeler”den biri Türkiye olabilir mi?

Çiğdem Toker/T24/15.09.09